امواج زلزله – انواع ان و فیلم نحوه انتشار

0

امواج زلزله – انواع ان و فیلم نحوه انتشار

پس از ایجاد شکست در گسل، انرژی ازاد شده به وسیله زمین لرزه به صورت امواج زلزله مختلفی از کانون زلزله منتشر می گردد که به دو دسته امواج حجمی و امواج سطحی تقسیم بندی می شوند. امواج زلزله حجمی به امواجی گفته می شود که در حجم زمین پراکنده می شوند و در مقابل امواج سطحی به امواجی گفته می‌شود که نزدیک به سطح زمین پراکنده می شوند.

امواج زلزله

ویژگی های امواج اولیه و ثانویه

موج P :

  1. طبیعت این موج مانند امواج صوتی است، بدین معنی که همچنان که پخش می شوند، به طور متناوب باعث فشردن و کشیدن صخره ها می گردد. (مثل حرکت کرم خاکی)
  2. این امواج فقط در راستای نوسان خود منتشر می شوند.
  3. به علت طبیعت صوت مانند امواج P وقتی که این امواج از عمق زمین به سطح زمین می رسند، قسمتی از انها ممکن است به صورت امواج صوتی به داخل اتمسفر منتشر شوند و اگر فرکانس این امواج در حد شنوایی گوش باشد ) بزرگتر از KHz ( ممکن است به وسیله حیوانات و انسان قابل شنیدن باشد.
  4. از همه امواج دارای سرعت بالاتری است، اولین موجی که به لرزه نگار می رسد موج P است. اولین موجی هم که توسط دستگاه احساس می شود همین موج است. اثر انها مانند یک غرش صوتی است که باعث تکان دادن و به صداد دراوردن پنجره ها می گردد. سرعت ان حدود ۱۶۰ برابر امواج برشی است.
  5. امواج P مانند امواج صوتی هم از مواد جامد  (مثل پوسته زمین)  و هم از مواد مایع (مانند اب دریاها و مواد مذاب اتشفشانی) عبور می کنند.
  6. موج P ایجاد ارتعاش افقی و قائم می کند. مثل موج S

 

موج P

امواج S :

  1. ارتعاش این امواج عمود بر امتداد انتشار موج است (مثل حرکت طنابی که در ان یک موج ایجاد می شود)
  2. دارای سرعت کمتری از امواج P هستند و بنابراین امواج S چند ثانیه پس از امواج P دریافت می‌کنند.
  3. موج S باعث می گردد ذرات سنگ ها به سمت بالا و پایین مرتعش شوند، بنابراین هنگامی که در سنگ ها انتشار می یابند، در انها در امتداد عمود بر جهت انتشار، برش ایجاد می کنند.
  4. از انجا که موج S با ایجاد تغییر شکلهای برشی در مواد حرکت می کند، و چون مایعات قابلیت تغییر شکلهای برشی را ندارند، بنابراین موج S نمی تواند در قسمت های مایع زمین مانند اقیانوس ها عبور کند. (به همین ترتیب از لایه ماسه روان که مقاومت برشی منفرد دارد نمی تواند عبور کند)
  5. موج S ایجاد حرکت هایی هم در جهت افق و هم در جهت قائم در سطح زمین می کند. این حرکات امواج است که در اسیب رساندن ساختمان‌ها خیلی موثر است.
  6. دامنه نوسان موج S بسیار بیشتر از موج P است.

 

موج S

 انواع امواج سطحی و مشخصات هر یک

موج رایلی :

  • موجی که باعث لرزش سطح زمین بصورت حرکتی بیضی گون شده و حرکات عرضی ندارد.
  • امواج رایلی بعلت مولفه قائم حرکتشان می توانند در روی حجم های زیادی از آب دریاها تاثیر بگذارند.

موج لاو :

موجی که حرکت افقی در جهت عرضی) یا عمود بر( جهت حرکت موج دارد یا به عبارت دیگر این موج زمین را از پهلو به پهلو در یک صفحه افقی و موازی با سطح زمین به ارتعاش در می آورد. اثر ناشی از امواج لاو تکان افقی به پی ساختمان می باشد و از این رو خسارت ایجاد می کند. امواج لاو از میان آب نمی توانند عبور کنند و فقط روی آب های سطحی کناره های دریاچه ها اثر می گذارند و آنها را به جلو و عقب می رانند.

 

موج لاو و رایلی

 


 

 

پاسخ دهید